ΣΗΨΗ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Θωμάς Νιτσοτόλης, MD, MSc, PhD¹, Έλλη Κουριαννίδη, MD, MSc², Αλεξία Παπαλεξάνδρου, MD³, Ειρήνη Χριστάκη, MD, PhD¹, Χαράλαμπος Μηλιώνης, MD, PhD¹

¹Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

²Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

³Ιόνιο Νεφρολογικό Κέντρο Πειραιά

Εισαγωγή: Η σήψη αποτελεί κορυφαία αιτία νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως, με περίπου 49 εκατομμύρια περιστατικά και 11 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, αντιπροσωπεύοντας το 19,7% της συνολικής παγκόσμιας θνητότητας. Ο ορισμός Sepsis-3 την καθορίζει ως απειλητική για τη ζωή οργανική δυσλειτουργία προκαλούμενη από δυσρυθμισμένη απόκριση του ξενιστή σε λοίμωξη, με θνητότητα 10-20% στη σήψη έως άνω του 40% στο σηπτικό shock.

Παθοφυσιολογία: Η ανοσολογική απόκριση χαρακτηρίζεται από διφασική πορεία: αρχικά υπερφλεγμονώδης φάση (SIRS) με καταιγίδα κυτταροκινών (TNF-α, IL1β, IL-6), ακολουθούμενη από ανοσοπαράλυση (CARS) με λεμφοπενία και υπερέκφραση ανασταλτικών υποδοχέων (PD-1, CTLA-4). Σύγχρονη έρευνα αναγνωρίζει τέσσερις διακριτούς κλινικούς φαινοτύπους (α-δ) με σημαντικά διαφορετική θνητότητα και θεραπευτική ανταπόκριση.

Διάγνωση και Θεραπεία: Η διάγνωση βασίζεται στο SOFA score (αύξηση ≥2 μονάδων), με το qSOFA ως εργαλείο ταχείας εκτίμησης. Το Hour-1 Bundle παραμένει θεμελιώδες: μέτρηση γαλακτικού, λήψη αιμοκαλλιεργειών, άμεση εμπειρική χορήγηση αντιμικροβιακών, αρχική αναζωογόνηση με υγρά (30 mL/kg balanced crystalloids) και έναρξη αγγειοσυσπαστικών (νορεπινεφρίνη, στόχος MAP ≥65 mmHg).

Νεότερες εξελίξεις: Η Focused Update 2024 ενισχύει τη σύσταση για χορήγηση υδροκορτιζόνης (200 mg/24ωρο) σε ανθεκτικό σηπτικό shock (ADRENAL, APROCCHSS). Υποστηρίζεται η συντηρητική στρατηγική υγρών και η περιφερική έναρξη αγγειοσυσπαστικών. Αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης επιτυγχάνουν AUC >0,90 στην πρώιμη ανίχνευση.

Συμπεράσματα: Η σήψη εξελίσσεται ραγδαία σε πεδίο εξατομικευμένης ιατρικής ακριβείας. Τα καθημερινά κλινικά διλήμματα του παθολόγου—ιδανικός χρονισμός χορήγησης αντιβιοτικών, ποσότητα υγρών αναζωογόνησης, ένδειξη κορτικοστεροειδών—απαιτούν συνεχή επιστημονική ενημέρωση και κριτική αξιολόγηση των τρεχουσών διεθνών κλινικών οδηγιών.

Λέξεις-κλειδιά: Σήψη, Sepsis-3, SOFA, Hour-1 Bundle, SSC 2021/2024, Κορτικοστεροειδή, Φαινότυποι, Τεχνητή νοημοσύνη